Παρεκκλήσι Αγίου Νικολάου Ιλίου
Ιστορικό:
Το πρώτο παλαιό Εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου είναι ένα πετρόκτιστο κτίσμα διαστάσεων εσωτερικά 6.30 μ. Χ 2,60 μ. Ο ρυθμός είναι Βασιλικός (θολωτός). Το πάχος του τοίχου είναι 0,95 μ.
Στο εκκλησάκι αυτό έγινε μία προέκτασις, κατά δέκα μέτρα με πετρόκτιστο κτίσμα και με πάχος τοιχείων 0,95 μ. Η σκεπή καλύπτεται από κεραμύδια βυζαντινού τύπου. Η Αγία Τράπεζα είναι κυκλική εντοιχισμένη και έχει πλάτος 1,50 μ. και βάθος 1 μ. Σε απόσταση εβδομήντα εκατοστών από την Αγία Τράπεζα υπάρχει χαμηλό τέμπλο με βημόθυρα, με ένα απλό σκάλισμα, αγνώστου χρόνου κατασκευής, ύψους 0,92 μ. και πλάτους 2,52 μ. Στην κόγχη είναι αγιογραφημένη η Πλατυτέρα των Ουρανών (ΜΗΤΗΡ ΘΕΟΥ) και κάτωθεν αυτής και στο κέντρο υπάρχει το Κιβώριο. Αριστερά του Κιβωρίου υπάρχουν οι εικόνες του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Δεξιά του Κιβωρίου υπάρχουν οι εικόνες των Αγίων Βασιλείου και Διονυσίου του Αρεοπαγίτου. Πάνω από την Πλατυτέρα, στην μετωπίδα υπάρχει το «Άγιο Μανδήλιο». Η Αγία Πρόθεσις εφάπτεται της Αγ. Τραπέζης κι σχηματίζει γωνία. Στην μία πλευρά είναι αγιογραφημένος ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και στην άλλη, «η Άκρα Ταπείνωσις».
Έξω του Αγίου Βήματος και στην αριστερή πλευρά (κοιτάζοντας Ανατολικά) ευρίσκεται αγιογραφημένος ο Άγιος Νικόλαος ένθρονος (σε Βυζαντινή Αγιογραφία) διαστάσεων 1,80 Χ 0,85 μ. Ακολουθεί ένα καινό περίπου 30 cm και υπάρχει και πάλι άλλη αγιογραφία του Αγίου Νικολάου (ένθρονος) διαστάσεων 120 μ. Χ 70 cm. Από την δεξιά πλευρά είναι αγιογραφημένος ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος διαστάσεων 105 Χ 75 cm. Μετά από ένα διάστημα 30 cm υπάρχει και πάλι Αγιογραφημένος ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. Γιατί να υπάρχουν δύο αγιογραφίες ίδιον αγίων ο ένας δίπλα στον άλλο; Πιθανή εξήγηση είναι ότι ανάμεσα στις δύο όμοιες αγιογραφίες υπήρχε παλαιό τέμπλο πέτρινο ή ξύλινο. Υπάρχει μικρό εξόγκωμα ανάμεσα στις δύο αγιογραφίες, στο κενό των 30 cm, και τούτο μαρτυρεί την ύπαρξη του τέμπλου.
Το πότε αφαιρέθηκε και μετεφέρθη στο σημερινό σημείο (το τέμπλο) είναι άγνωστο. Γι' αυτό η μία Αγιογραφία βρισκόταν εντός του Αγίου Βήματος και η άλλη εκτός. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί η Αγιογραφία ίδιον αγίων, ο ένας δίπλα στον άλλο. Στο εκκλησάκι υπάρχουν επίσης τρεις φορητές εικόνες μεταγενέστερες (όχι Βυζαντινές), αγνώστου χρόνου αγιογραφήσεως. Η μία εικονίζει την Παναγία αριστεροκρατούσα το Χριστό, διαστάσεων 150 Χ 80 cm, η άλλη τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη, διαστάσεων 125 Χ 95 cm, και η άλλη τον Άγιο Νικόλαο, διαστάσεων 115 Χ 70 cm. Όπως αναφέρουν παλαιοί κάτοικοι και όπως εκείνοι τα πληροφορήθηκαν από παλαιότερους, στο πανηγύρι του Αγίου Νικολάου, συγκεντρώνονταν πιστοί από πολλές περιοχές της Αθήνας για να τιμήσουν τον Άγιο Νικόλαο. Από το Περιστέρι, το Αιγάλεω, τα Πατήσια, τους Αγίους Αναργύρους, το Ζεφύρι, τις Αχαρνές και από άλλα σημεία.