Φωτογραφίες Παρεκκλησίου

Καθώς περιδιαβαίνω την οδό Λιοσίων, στις Αχαρνές, συναντώ το μικρό εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Νηστικού, γνωστό και ως παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Ανάμεσα σε πλατάνια και λεύκες, ο ναός προβάλλει λιτός και γαλήνιος, θυμίζοντας πως το τοπίο αυτό υπήρξε για αιώνες σημείο αναφοράς της θρησκευτικής ζωής των Μενιδιατών.
Η ευρύτερη περιοχή των Αχαρνών φιλοξενεί βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς ναούς, οι οποίοι χρονολογούνται από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα. Σύμφωνα με τον Αναστάσιο Ορλάνδο, ο συγκεκριμένος ναός ανάγεται στον 15ο αιώνα. Είναι βυζαντινού ρυθμού, σταυροειδής με τρούλο και κεραμοσκεπής, ενώ σε μεταγενέστερη εποχή προστέθηκε ο πρόναος.
Περνώντας στο εσωτερικό, παρατηρώ τις μορφές των βυζαντινών αγίων να αναδύονται μέσα από τις φθαρμένες αγιογραφίες. Στο Άγιο Βήμα δεσπόζει η Πλατυτέρα, ενώ στους τοίχους διατηρούνται ολόσωμες, αν και εν μέρει κατεστραμμένες, αγιογραφίες. Τα σημάδια του χρόνου δεν αφαιρούν από την ομορφιά του χώρου· αντίθετα, κάνουν ακόμη πιο αισθητή τη μακραίωνη παρουσία του.
Η πορεία μου γύρω από το εξωκλήσι με οδηγεί ακόμη βαθύτερα στην ιστορία της περιοχής. Στον περίβολό του έχουν ανασκαφεί τάφοι των χριστιανικών χρόνων, ενώ δυτικότερα, επίσης στην οδό Λιοσίων, είχε ερευνηθεί τάφος της κλασικής εποχής. Από τη δυτική πλευρά του ναού έως το εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου εκτεινόταν το πρώτο χριστιανικό νεκροταφείο των Αχαρνών. Μέχρι το 1950, μάλιστα, στα ανατολικά διακρίνονταν και τα ερείπια οθωμανικών λουτρών.
Με το πέρασμα των αιώνων, το ταπεινό ξωκλήσι συνδέθηκε στενά με τη ζωή, την πίστη και τις αγωνίες των κατοίκων. Ο Χρήστος Καλογράνης, στο βιβλίο του «Οι Μενιδιάτες», αναφέρει ότι την εποχή της ελονοσίας οι κάτοικοι οδηγούσαν εδώ τους ασθενείς, τελούσαν δέηση και αφιέρωναν ως τάμα ένα μάλλινο, βαμβακερό ή μεταξωτό νήμα, ίσο με το ύψος του πάσχοντος. Έδεναν το νήμα στη δεξιά μαρμάρινη κολόνα του κυρίως ναού, πιστεύοντας πως μαζί του άφηναν δεμένο εκεί και τον πυρετό.
Σήμερα το παρεκκλήσι υπάγεται στην Αρχιερατική Περιφέρεια Αχαρνών και λειτουργεί ως ενοριακό παρεκκλήσι, της ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Αχαρνών. Η παρουσία του εξακολουθεί να ενώνει το παρόν με το παρελθόν και να διατηρεί ζωντανές τις παραδόσεις των παλαιών Μενιδιατών.
Κάθε χρόνο, στις 29 Αυγούστου, ημέρα της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, οι πιστοί προσέρχονται για να τιμήσουν τη μνήμη του με νηστεία. Από αυτή την παράδοση προέρχεται και η προσωνυμία «Νηστικός».
Καθώς απομακρύνομαι, το μικρό εκκλησάκι μένει πίσω μου ήσυχο, φυλαγμένο από τα δέντρα και τις μνήμες του τόπου. Δεν είναι μονάχα ένα παλαιό θρησκευτικό μνημείο· είναι ένας ζωντανός κρίκος ανάμεσα στην ιστορία των Αχαρνών, στην πίστη των κατοίκων και στις παραδόσεις που εξακολουθούν να συνοδεύουν την περιοχή μέχρι σήμερα.