Προς τους εκπαιδευτικούς των σχολείων μας,
με την ευκαιρία του νέου σχολικού έτους 2026-2027
Αγαπητές /Αγαπητοί μου,
«Η κρίση συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι το παλιό πεθαίνει και το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί: σε αυτό το μεσοδιάστημα εμφανίζονται τα πιο ποικίλα νοσηρά φαινόμενα»1.
Στο σημείο αυτό συναντάται η αγωνία πολλών να μην επαναληφθεί η βαρβαρότητα που σκίασε πολλές φορές την ανθρωπότητα. Να μην κινδυνεύσουν οι ανθρώπινες κοινωνίες από νέα συρματοπλέγματα που απομονώνουν τους ανθρώπους, που δημιουργούν νέα γκέτο. Βρισκόμαστε στο κέντρο μιας εποχής γεμάτης αβεβαιότητα και κινδύνους.
Η αβεβαιότητα δεν είναι αποκλειστικά αρνητική. Αποτελεί όμως πρόκληση για όλους μας. Πρόκληση αναστοχασμού. Νοσηρά φαινόμενα βλέπουμε παντού. Δεν πρέπει όμως να παρασυρθούμε σε μια ατέρμονη συζήτηση περί του κακού που μας πολιορκεί αλλά να γυμνάσουμε τα μάτια μας να ξεχωρίσουν το λαμπερό που είναι ψευδές ώστε να μπορούν να ξεχωρίσουν την αλήθεια. Αν η «Παιδεία σημαίνει κατ' αρχήν και κυρίως ξερίζωμα»2 τότε έχουμε ανοίξει ένα δρόμο που θυμίζει τη φράση του Χριστού « αν θες να κερδίσεις τη ζωή σου πρέπει να τη χάσεις»3 . Ο δρόμος ξεκινά από το ξερίζωμα προσκολλήσεων σε αντιλήψεις που κρατούν το σχολείο δέσμιο στην απομνημόνευση και στην επιδίωξη της επίδοσης, που θεωρούν την τεχνολογία ως μέθοδο επίλυσης όλων των προβλημάτων και όχι τον άνθρωπο που την χειρίζεται. Το ξερίζωμα όμως αποτελεί και δυνατότητα απελευθέρωσης και ανοίγματος στο πρόσωπο του Άλλου. «Η παιδεία ξεριζώνει τον άνθρωπο από τη φυσική και κοινωνική συνθήκη του και τον συστήνει ως πνευματικό και ηθικό ον… ικανό να θέτει ερωτήματα για τον εαυτό του, την κοινωνία και τον κόσμο… να θέτει και να υπερασπίζεται αξίες και να αναλαμβάνει την ευθύνη του έναντι των άλλων ανθρώπων»4 . Η μεθόρια εποχή μας δεν χρειάζεται την καταφυγή στη νοσταλγία ενός ρομαντικού παρελθόντος ούτε την προσμονή ενός άπιαστου μέλλοντος αλλά την ελπίδα που πηγάζει από «το χρυσάφι, το ασήμι και τα πολύτιμα πετράδια»5 της εργασίας σας.
Καλή και ευλογημένη χρονιά!
Ο Μητροπολίτης
†Ο Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως
ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ
- Αντ.Γκράμσι Τετράδιο φυλακής 3.
- Λεβινάς στο Στ. Ζουμπουλάκη «Για το σχολείο», εκδ. Πόλις, σελ. 40.
- Στ.Ζουμπουλάκη οπ.π. σελ. 40-41.
- Ματθ. ι΄, 39.